3 ĐIỀU BẠN PHẢI BIẾT TRƯỚC KHI CHỌN HỌC TRUYỀN THÔNG ĐA PHƯƠNG TIỆN

Phần lớn học sinh Việt Nam không hề nhận được sự hướng nghiệp trước khi bước ra khỏi cánh cổng trường THPT, đó là sự thật. Chính bản thân tôi, hay như nhiều bạn đang đọc bài này cũng như vậy. Nhiều hệ quả không đáng có đã bắt đầu từ đó, gây ảnh hưởng lớn tới không chỉ một vài cá nhân mà là cả xã hội. Vậy nên hãy cố gắng chuẩn bị cho mình thật tốt trước một ngã rẽ lớn trong cuộc đời các bạn nhé.

THẾ NÀO LÀ TRUYỀN THÔNG ĐA PHƯƠNG TIỆN?

Truyền thông đa phương tiện, thuật ngữ tiếng anh là “Multimedia” là một hình thức truyền thông sử dụng sự kết hợp của các phương tiện nội dung khác nhau. Nếu tách Multimedia thành hai khái niệm “Multi” và “Media”, chúng ta có thể dễ dàng nhận ra điều đó. “Multi” có nghĩa tương tự như “many”, chính là nhiều, đa dạng và “Media” là các phương tiện dùng để truyền thông. Khi các hình thức truyền thông khác nhau như văn bản, âm thanh, hình ảnh, hoạt hoạ hoặc video được kết hợp cùng nhau để cùng trình bày một nội dung nhất định sẽ cho phép thông tin được truyền đạt qua lại dễ dàng giữa nhiều vị trí. Hơn nữa, sự kết hợp này còn tạo điều kiện giúp người tiếp nhận thông tin có thể điều hướng, lưu trữ và tương tác với thông tin thông qua các thiết bị tiếp nhận thông tin hiện đại như máy vi tính hay điện thoại di động.

THỰC TRẠNG VÀ CƠ HỘI NGHỀ NGHIỆP Ở VIỆT NAM

Cuộc cách mạng công nghệ, khởi đầu từ giữa thế kỷ 20 với sự ra đời của những phát minh mang tính đột phá như điện thoại di động, internet toàn cầu, và gần đây nhất là trí tuệ nhân tạo, đã thay đổi hoàn toàn cách con người truyền tải thông tin. Trong dòng chảy này, sự ra đời của truyền thông đa phương tiện là một điều tất yếu, đáp ứng nhu cầu bức thiết của thời đại.

Tôi tin rằng cuộc cách mạng này sẽ tiếp tục diễn ra mạnh mẽ trong thập kỷ tới, đặc biệt với sự tham gia của trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, nhân sự trong ngành tại Việt Nam có thể bị đào thải nếu không nhanh nhạy trong việc cập nhật và học hỏi các kỹ năng mới. Điều này tương tự như những gì đã xảy ra với các ngành từng đứng ở đỉnh cao như khai thác mỏ, điện lực, ngân hàng, và gần đây nhất là công nghệ thông tin.

Đã từng có thời các doanh nghiệp Việt khao khát tìm kiếm được một nhân lực chất lượng cao trong ngành, nhưng đó là việc của 5-7 năm về trước, khi các trường đại học và các trung tâm đào tạo trong nước chưa có chương trình đào tạo chuyên nghiệp về lĩnh vực này. Hiện nay nhân sự của ngành đã bắt đầu có sự bão hoà khi lượng sinh viên tốt nghiệp mỗi năm là rất lớn (không có dữ liệu chính xác, ước lượng khoảng từ 2000-3000 sinh viên mỗi năm) cộng với lượng nhân sự tay ngang từ các ngành khác chuyển qua.

Tuy nhiên, vẫn có sự phân hóa lớn giữa những người được đào tạo bài bản và những nhân sự tay ngang. Không kể đến những người có tố chất và khả năng tự học đáng nể như các TikToker hay YouTuber kiếm hàng chục tỷ đồng mỗi năm, mà hãy nói đến những người làm livestream, chạy quảng cáo, chụp ảnh, hay thiết kế—những người không được đào tạo bài bản hoặc chỉ học qua vài khóa ngắn hạn. Họ có thể rất giỏi trong một kỹ năng cụ thể, nhưng để kết hợp các kỹ năng đó, điều hành, giám sát, xử lý khủng hoảng, và lên kế hoạch cho các chiến dịch truyền thông thì lại cần đến những người được đào tạo chính quy về truyền thông đa phương tiện. Những người này có thể nắm giữ các vị trí cao hơn trong công ty, đòi hỏi kiến thức và kỹ năng bao quát hơn. Nhưng công ty nào ở Việt Nam thực sự cần nhân lực cho những vị trí đó? Điều bất cập thực sự nằm ở đây.

Sự hiểu biết về truyền thông bài bản của nhiều công ty Việt Nam hiện nay vẫn còn hạn chế, Hiệu quả truyền thông thường chỉ được các công ty đánh giá dựa trên doanh số bán hàng sau quảng cáo, mang tính ngắn hạn và cục bộ. Điều này đang làm hạn chế sự sáng tạo, lấy đi đất diễn, khả năng phát huy các kỹ năng của nhiều nhân sự truyền thông được đào tạo bài bản. Đặc biệt, các công ty nhỏ và vừa có tuổi đời từ 10-15 năm, với bộ máy marketing, truyền thông, pr cũ kỹ, đã quen với các kênh truyền thông truyền thống, đơn phương tiện, thường gặp lúng túng trong việc chuyển đổi sang phương thức truyền thông hiện đại, đa phương tiện. Nếu không có quy trình làm việc và đánh giá hợp lý, sẽ không thể khai thác hết giá trị mà nhân sự truyền thông đa phương tiện mang lại và đôi khi còn gây ra tình trạng “người ngu chỉ đạo người khôn”, tạo ra sự bất đồng trong công ty.

Qua những điều trên, bạn có thể hiểu được phần nào bức tranh toàn cảnh về thực trạng và cơ hội nghề nghiệp trong ngành truyền thông đa phương tiện tại Việt Nam hiện nay. “Nếu đã quyết định theo học ngành truyền thông, bạn phải cố gắng hết mình, học và tự học không ngừng để nâng cấp kỹ năng, kiến thức. Nếu không, đừng ném tiền qua cửa sổ”

Một số trường đại học đào tạo ngành Truyền thông đa phương tiện tại Việt Nam

Như đã đề cập, nếu bạn muốn làm việc ở các vị trí chuyên nghiệp trong các công ty, tập đoàn lớn, hãy đầu tư học truyền thông đa phương tiện một cách bài bản. Nếu chưa chắc chắn, bạn có thể tham gia vài khóa học ngắn hạn và xin việc làm bình thường. Khi đã quyết định chọn trường học, hãy tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, mức học phí, chất lượng cơ sở vật chất và giảng viên, cũng như đánh giá của cựu sinh viên. Càng hiểu rõ, việc học của bạn càng thuận lợi.

Dưới đây là một số trường đại học tại Việt Nam đào tạo ngành Truyền thông đa phương tiện cùng với mức học phí ước tính:

Học viện Báo chí và Tuyên truyền:
Học phí: Khoảng 17 – 25 triệu đồng/năm.
Đại học Quốc gia Hà Nội (Khoa Quốc tế):
Học phí: Khoảng 35 – 45 triệu đồng/năm.
Đại học FPT:
Học phí: Khoảng 28 – 45 triệu đồng/học kỳ (tương đương 84 – 135 triệu đồng/năm).
Đại học RMIT Việt Nam:
Học phí: Khoảng 300 – 350 triệu đồng/năm.
Đại học Hoa Sen:
Học phí: Khoảng 80 – 100 triệu đồng/năm.
Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh (HUTECH):
Học phí: Khoảng 35 – 45 triệu đồng/năm.
Đại học Văn Lang:
Học phí: Khoảng 30 – 50 triệu đồng/năm.
Đại học Thăng Long:
Học phí: Khoảng 22 – 35 triệu đồng/năm.

Lưu ý rằng học phí của ngành Truyền thông đa phương tiện thường nằm trong top cao nhất tại các trường. Ví dụ, tại Đại học Thăng Long, học phí của tôi vào khoảng 30 triệu đồng mỗi năm. Tôi đã đề cập chi tiết trong bài đánh giá về khoa Truyền thông đa phương tiện trường Đại học Thăng Long, các bạn có thể xem tại đây.

Và đó là 3 thông tin bạn cần nắm trước khi quyết định theo học ngành Truyền thông đa phương tiện tại Việt Nam. Bài viết này chủ yếu là quan điểm cá nhân của tôi, hãy đọc với mục đích tham khảo và đừng dừng lại ở một nguồn thông tin. Nếu bạn thấy bài viết hữu ích, hãy cho tôi một like, một share và để lại ý kiến của bạn.

Peace, Dylan.